Tipi (tepee) barınak

Doğada Hayatta Kalma: Barınak

Doğada seyahat etmenin son derece güvenli olduğunu sanıyorsanız bir kez daha düşünmenizi öneririm. Medeni Dünya’dan uzakta seyahat ederken bir anlık dikkatsizlik, hava durumunda ani ve beklenmeyen bir değişim, aklınıza gelmeyecek vahşi hayvan saldırısı düşündüğünüzden daha büyük tehlikeleri de beraberinde getirebilir. Bu tür durumlar için önceden bilgilenmek, deneyim kazanmak, hazırlıklı olmak kazaları önlemede atacağınız en büyük adımdır. Unutmayın ki en deneyimli, başarılı dağcılar bile acil durumlarla karşı karşıya kalabiliyor. Doğada karşılaşacağınız acil durumlarda önceliklerinizin farkında olmalı, sakin davranmalı, durumunuzu göz önünde bulundurup hemen bir plan yapmalısınız. Bir kaza sonucu doğada hayatta kalmak için öncelikleriniz olumlu ruh hali, ilk yardım, barınak, ateş, işaret, su ve yemektir. Bu yazımda doğada basitçe yapabileceğiniz acil durum barınakları hakkında bilgi alabilirsiniz.

Acil durumlarda doğada hayatta kalmak için gerekli olan bilgi ve beceriyi sadece okuyarak kazanamazsınız. Bu konuda eğitim veren, deneyimli ve yetkin, kişi veya kuruluşlara başvurmanızı kesinlikle öneririm. Burada yazılanlar sadece bilgi amaçlı olup hayatınızı tehlikeye sokabilecek acil durumlarda işlevsel olacağının garantisini vermemektedir!

Bu yazıda yer alan acil durum barınakları uzaktan görülmesi oldukça zor yapılardır. Bu sebeple yerinizi belli etmek için uygun yerlere parlak renkli bir şeyler asmanız önemlidir.

YUVARLAK BARINAK

Yuvarlak tipte barınak
Yuvarlak tipte barınak

Bir çok farklı kültürün kullandığı barınak tiplerinin karışımı olan yuvarlak barınak rüzgar, yağmur, soğuk ve güneşten korunmanızı sağlar. Kızılderili çadırı olarak bilinen tipi tarzındaki yuvarlak barınağın fazladan dayanıklı girişi bulunur. Tepesinde yer alan baca deliği sayesinde barınağın içinde ufak çaplı ateş yakarak ısınabilirsiniz. İmkanınız varsa barınağın dış kısmını yapraklar, dallar ve mat ile kaplayabilirsiniz.
Bu tip barınakların tarih öncesi batı Amerika’da ve daha yağışlı olan Britanya’da kullanıldığı bilinmektedir.

GÖLGELİK

Gölgelik, kabaca karpuz sergisi tarzında barınaktır.
Gölgelik, kabaca karpuz sergisi tarzında barınaktır.

Yaz kampı faaliyetlerinde sıcak ve güneşli bölgelerde gölge yaratan bir barınak yapmanız gerekir. Bu tip barınakların düz çatısı yağmurdan korunmanız için yeterli olmayabilir. Yine de kuru ve sıcak yerlerde yakıcı güneş ışığından korunmanızı garanti eder.

En basit şekliyle dört kazık, bir çatı olarak gölgelik inşa edebilirsiniz. Çatı kaplaması için tente, mat, palmiye ağacında olduğu gibi geniş yapraklı dallar kullanabilirsiniz. Bulunduğunuz yerde akşam rüzgarı esiyor ise direklerin arasına duvar görevi görecek, hareket ettirebileceğiniz bir yapı ekleyebilirsiniz.

KAR MAĞARASI

kar-magarasi-Laurel-F
Kar mağarasının içi. | Fotoğraf: Laurel F.

Kış kampı için çıkacağınız yüksek irtifalarda acil durumla karşı karşıya kaldığınız zaman kar mağarası tek seçeneğiniz olabilir. Kar mağarası ile ilk tanışmam üniversitenin dağcılık kulübünde aldığımız kış kampçılığı temel eğitimine dayanıyor. Yeterli vaktiniz ve gücünüz varsa son derece konforlu mağara yapmanız olası.

Yapması kolay görünse de son derece dikkatli olmanız çok önemli. Yetersiz oksijenden veya tavanın çökmesi sonucu kar mağarasında hayatını kaybeden dağcılar olduğu bilinmektedir. Bölgedeki kar tipi mağara yapmak için son derece önemlidir. Derin ve sert karla kaplı yamaç tarzı bir yer seçin. Yan taraftan aşağıya eğim vererek bir tünel kazın. Soğuk havanın düşüp toplandığı bu bölüme “soğuk kuyusu” denmektedir.
Ardından yukarıya doğru kazarak biraz yüksekte kalacak şekilde düz alan oluşturun. Burada uyuyacağınız için boyutlarını uygun şekilde ayarlayın. Burası mağaranızın en yüksek bölümü olmalı. Tavana kubbe şekli vermeniz mağaranın dayanıklılığını arttıracaktır.

Tavanda uygun bir yerden dışarıya çıkacak şekilde 15 cm çapında bir delik açın. Burası havalandırma deliğiniz olacak.
Çok sert bir hava ile karşılaşırsanız mağaranın girişini çantanız veya uygun miktarda kar ile kapatabilirsiniz. Baş ağrısı, tansiyon düşmesi, mide bulantısı gibi sorunlar yaşarsanız havalandırma deliğinizi kontrol edin. Dışarıya çıkıp hava alın ve mağaranızın yapısını kontrol edin.

YARIM ÇATI BARINAK

Yarım çatı barınak rüzgara karşı iyi koruma sağlar.
Yarım çatı barınak rüzgara karşı iyi koruma sağlar.

Sabit ve sert rüzgarın estiği bölgelerde oldukça kullanışlıdır. Şeklinden dolayı esen sert rüzgara ve varsa rüzgarla gelen eğimli yağışa karşı iyi bir koruma sağlar. Bu tip barınağı yapmak için en az 5 noktasından yere sabitlemeniz gerekir. Bu da çoğu tente tipi barınaktan daha dayanıklı olmasını sağlar. Tentenin iki köşesini yağmur suyu biriktirmek için kullanabilirsiniz.

Tentenizin aynı uzun kenarda bulunan iki köşesini rüzgarın geldiği yöne doğru yere sabitleyin. Daha sonra tentenizi karşı kenarın tam ortasından yüksekçe bir yere bağlayın. Kalan iki köşesini de yere doğru sabitleyin. Tentenin köşelerini ve kenarlarını uygun şekilde ayarlayarak rahatça yağmur suyu toplayabilirsiniz.

KANAT TİPİ TENTE

Yapımı basit ve etkili bir barınak.
Yapımı basit ve etkili bir barınak.

Alışılmışın dışında tarza sahip kanat tipi tente barınağı geniş alanlarda yağışa karşı koruma sağlar. Bu durum sahip olduğunuz tentenin alanıyla orantılıdır. Basitçe tentenin çapraz iki köşesini yükseğe, diğer iki köşesini de alçağa sabitlemeniz yeterlidir. Rüzgarda bol miktarda yalpalasa da yağmur ve güneşe karşı iyi bir koruma sağlar.

DÜRÜM TENTE

tente-durum

Yere yakın kurulan dürüm tente hiç bir ekstra uğraş gerektirmeden 30 saniyede kurulan oldukça basit fakat etkili bir acil durum barınağıdır. Tentenizi barınmak istediğiniz yere serin. Bir kenarından 1/3’ü kadarını katlayın. Aynı yönde bir kez daha katlayın. Böylece dikiş ve kat yerleri yerde kalacak şekilde bir dürüm elde etmiş olacaksınız. Ayak kısmını bir, iki karış kadar aşağıya doğru katlayıp tentenin altına sıkıştırın.
Açık olan kısımdan uyku tulumunuzu dürüm tentenin içine yerleştirin. Yağışlı havada açık olan kısmı da başınızın üstüne gelecek şekilde kapatabilirsiniz. Hava aldığınızdan emin olun.

Bu tip hızlı ve basit acil durum barınağı kurarsanız ekmeğiniz kadar köfte alacağınızı da unutmayın. Havalandırması sıkıntılı olan bu tip barınağın içi vücut ısınız sebebiyle nemlenme yapacaktır. Soğuk havalarda buzlanma görülmesi de olasıdır. Bu sebeple uyku tulumunuzun çok kuru havalar haricinde ıslanacağını aklınızdan çıkarmayın.

TİPİ (TEPEE)

Tipi (tepee) barınak
Tipi (tepee) barınak

“Tipi” olarak adlandırılan ünlü kızılderili çadırlarından yapmak için ihtiyacınız olan tek şey bir tente, biraz ip ve direk görevi görecek malzemedir. Bu tip barınaklar iyi koruma sağlaması ve kolaylıkla sökülüp taşınabilmesi sebebiyle oldukça avantajlıdır. Geleneksel tipiler önce geniş hayvan derisi ile kaplandıktan sonra kumaş ile örtülür. Acil durumlarda yapılacak tipiler için yeterince geniş olan paraşüt, yelken, tente gibi herhangi bir kumaş kullanabilirsiniz. Tipi yapmanın bir çok farklı yöntemi vardır. Bu durumda biraz hayal gücünüzü ve elinizdeki imkanları kullanarak doğaçlama yapmanız gerekebilir.

Tente ile hazırlanmış tipi barınak.
Tente ile hazırlanmış tipi barınak.

Öncelikle 3 veya 4 direği tepelerinden birbirine bağlayın. Direk olarak kullanacağınız diğer dalları yuvarlak oluşturacak şekilde ana direklerin arasına yerleştirin. Tentenizi veya elinizdeki diğer kumaşı tipinin etrafına sararak yere sabitleyin. Kullandığınız kumaşın boyutuna göre direkleri ayarlayarak tam bir koruma sağlayın.

A PROFİL TENTE BARINAK

A Profil tente barınak. | Fotoğraf: Ryan Bushby
A Profil tente barınak. | Fotoğraf: Ryan Bushby

Daha çok karlı bölgelerde görülen A tipi evlerden esinlenerek yapılan bu barınağı yere yakın kurarsanız yağmur ve kar yağışına karşı oldukça yüksek koruma sağlayacaktır. Yükseğe kurarsanız yağmura karşı yeterli koruma sağlarsınız ve alt kısımdan havalandırmayı da arttırmış olursunuz.

Kurulumu son derece basit olan A Profil Tente Barınak 10 dakikada hazır olacaktır. Böylece acil durumlarda büyük önem taşıyan zamandan ve enerjiden kazanmış olursunuz.
İki ağaç veya benzeri yapı arasına ip gerin. Tentenizi bu ip üzerine sererek köşelerinden yere sabitleyin. Hamakların üstüne bu tipte tente sererek yağışlardan korunmanız da mümkün. Tenteniz yoksa panço, yağmurluk gibi malzeme de kullanabilirsiniz.

YAPRAK BARINAK

Yaprak barınak
Yaprak barınak

İki eğimli duvara sahip yaprak barınak dışardaki hava şartlarına karşı oldukça iyi bir koruma sağlar. Yaprak barınak için 2-3 metre uzunluğunda bir dal bulun. Bunu bir ucu yerde, diğer ucu yüksekte kalacak şekilde sabitleyin. Sabitlemek için yere 45 derece eğimle saplayıp alttan taşlar veya çatal yapıda dallar ile destekleyin. Eğimli direğin iki yanını dallar ile kaplayın. Dışardan bakınca kaburgaya benzer bir yapı oluşturacaksınız. Dalları birbirine mümkün olduğunda yakın tutun. Eğimli dalların üstünü izolasyon sağlayacak herhangi bir malzeme ile kaplayın. Çimen, yosun, çam iğneleri, ağaç kabukları gibi malzemeler kullanabilirsiniz. Son olarak rahat bir uyku için barınağın içini dallar ve yapraklarla kaplayabilirsiniz.

BONUS: ÇALI YATAĞI

Barınak için çalı yatağı
Barınak için çalı yatağı

Kendi başına bir barınak olmasa da yapacağınız çoğu barınağa çalı yatağı ekleyerek rahat uykunun keyfine varabilirsiniz. Boyunuzdan daha uzun iki kütüğü arasında yeterli boşluk kalacak şekilde yanyana yerleştirin. Arasını çevrede bulunan yaprak, yosun, çimen veya farklı türde bitkilerle, çalı ve dallarla doldurun. Kış mevsiminde sadece çalı ve ağaç kabukları kullanmak zorunda kalabilirsiniz. Sonbaharda ormanlık alanda ise ihtiyacınızdan fazla kuru yaprak bulmanız mümkün.

Çalı yatağınızın yerden en az 20 cm yüksekte olmasına dikkat edin. Eğer zemin çok soğuksa veya kullandığınız malzeme çok fazla sıkışıyorsa daha çok malzeme ile yükseltmeyi deneyin.

Bu tip doğal barınakların uzaktan görülmesi son derece zor olacaktır. Bu sebeple bulunduğunuz yeri belli edecek parlak renklerde kumaş, kıyafet, şapka vs gibi bir şeyler asmayı ihmal etmeyin.

Hakkında Güneş AKDOĞAN

10 yıldır hayal kurdum, planlar yaptım, herkese anlatıp durdum. İstediğim tek şey Dünya’yı görmekti. Bize gösterilen yerleri değil, adını duymadığım, komşu şehirde yaşayanların bile bilmediği yerleri görmek istedim. 2 Ocak 2012 tarihinde hayal kurmayı bıraktım, sırtçantamı yüklendim ve yola çıktım. Binlerce km yolu yürüdüm, okyanusu yelkenle geçtim, yağmur ormanlarında yaşadım.

İlginizi Çekebilir!

Hayatta Kalmak: Bitkilerden Su Elde Etmek

Kamp yapmaya giden, zirve faaliyetine çıkan veya sadece günü birlik doğa yürüyüşlerine çıkan birisi olsanız …

Bir yorum

  1. Bence hepsi bir birinden faydalı uygulamalar. Güzel bir konudan bahsetmişsin.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir